Huis voorbereiden op een warmtepomp: wat kun je zelf doen voordat de installateur komt

Buitenunit van een warmtepomp gemonteerd aan de gevel van een woning

De installateur staat over twee weken gepland, en je vraagt je af of je gewoon thuis moet blijven wachten of dat er nog iets van jou verwacht wordt. Dat tweede dus. Een onvoorbereide installatiedag kost al snel een halve dag extra, of de monteur kan simpelweg niet beginnen: de meterkast is te krap, de doorvoer blijkt niet haalbaar, of de cv-ketel staat precies op de plek waar de binnenunit moet komen. Wij van Knullig.nl zetten op een rij wat je zelf kunt doen voordat de installateur arriveert, zodat de montagedag geen onnodige verrassingen oplevert.

Zelfscan: hoe ver ben je nog verwijderd van een probleemloze installatiedag?

Beantwoord deze vijf vragen eerlijk met ja of nee:

  • Weet je hoeveel ampère je hoofdzekering heeft en of je een driefasenaansluiting hebt?
  • Heb je de plek voor de buiten- en binnenunit al bepaald en opgemeten?
  • Kun je de huidige cv-leidingen aanwijzen op een schets of foto?
  • Weet je of je vloer-, gevel- en dakisolatie geschikt is voor lage-temperatuurverwarming?
  • Heb je de waterdruk van je verwarmingssysteem de afgelopen maand gecontroleerd?

Drie of meer keer nee? Dan is dit artikel je to-do-lijst voor de komende weken.

1. Meterkast beoordelen

Een warmtepomp trekt flink stroom. Een lucht-water warmtepomp voor een gemiddeld tussenhuis vraagt al snel een groep van 16 ampère, en grotere modellen willen zelfs een driefasenaansluiting. Loop naar je meterkast en check drie dingen: wat is de waarde op je hoofdzekering (staat op de hoofdschakelaar, vaak 25A of 40A), hoeveel vrije groepen heb je nog, en heb je een driefasen- of eenfasenmeter? Bij een eenfasenaansluiting en een warmtepomp boven 3,5 kW thermisch kom je al snel in de knel. Je kunt dit zelf nakijken, maar als je twijfelt, vraag de installateur om een elektrotechnische check in te plannen vóórdat hij de offerte definitief maakt. Dat scheelt discussie achteraf.

2. Opstelplaats vrijmaken en opmeten

De buitenunit heeft ruimte nodig, en de meeste fabrikanten zijn daar duidelijk over. Reken op minimaal 30 cm vrije ruimte aan de zijkanten, 50 cm aan de voorzijde en voldoende afstand tot een slaapkamerraam van de buren (geluidsnormen). Meet de beschikbare plek op en noteer dit. Controleer ook de ondergrond: staat hij straks op een betonplaat of muurbeugels? En loopt er een afvoer voor condenswater in de buurt? Voor de binnenunit (vaak in de meterkast, bijkeuken of technische ruimte) geldt: zorg dat de plek volledig leeg is op de dag van installatie. Geen dozen, geen fiets, geen rommel. Haal dat nu al weg.

3. Bestaande leidingen in kaart brengen

De installateur wil weten waar de cv-aanvoer en retourleiding lopen, hoe de huidige ketel is aangesloten en of er een expansievat aanwezig is. Maak een paar foto’s van de ketel met alle aansluitingen zichtbaar en schets globaal het leidingverloop door de woning. Noteer ook of je een boiler of geïntegreerd warmwatervat hebt. Dit klinkt overbodig, maar het scheelt de monteur letterlijk tijd op de installatiedag, en jij hoeft er dan niet bij te staan om alles uit te leggen.

4. Isolatiewaarden beoordelen zonder energielabel

Een warmtepomp werkt het efficiëntst bij lage aanvoertemperaturen (35 tot 45 graden), en dat werkt alleen goed in een goed geïsoleerde woning. Heb je geen actueel energielabel? Geen probleem. Loop dit na:

  • Vloerisolatie: voel je ’s winters koude vloer op de begane grond? Kruip onder het huis of controleer of er isolatie tussen de balken zit.
  • Gevelisolatie: zijn de spouwen gevuld? Zoek het originele bouwjaar op. Woningen van na 1990 hebben vaak spouwvulling, oudere vaak niet.
  • Dakisolatie: ligt er minerale wol of PIR-platen op zolder? Zo nee, dan is dit een prioriteit.

Wij adviseren eerlijk: als je op twee of meer punten slecht scoort, bespreek dit vóór de offerte met de installateur. Een warmtepomp zonder voldoende isolatie draait op hogere temperatuur en verbruikt daardoor méér dan een gasketel. Dat is niet wat je wilt.

5. Radiatoren en vloerverwarming doorlopen

Loop elke verwarmde ruimte door en noteer: wat voor type radiator hangt er (paneelradiator, designradiator, convector), hoe groot is hij bij benadering (lengte bij hoogte in centimeters) en op welke aanvoertemperatuur liep hij vroeger. Vloerverwarming is sowieso ideaal voor een warmtepomp. Kleine of oude radiatoren zijn dat veel minder. De installateur gebruikt jouw lijstje om te bepalen of er radiatoren bijgeplaatst of vervangen moeten worden. Doe je dit niet, dan wordt dat pas op de dag zelf ontdekt en loop je vertraging op.

6. Waterdruk en conditie van het verwarmingssysteem testen

Kijk op de manometer van je cv-ketel. De druk zou tussen de 1,5 en 2 bar moeten staan. Staat hij lager? Dan is er vermoedelijk water verloren gegaan, wat kan wijzen op een lek of een kapot membraan in het expansievat. Staat hij hoger dan 2,5 bar? Dan heeft iemand bijgevuld zonder de oorzaak te repareren. Beide situaties wil je vóór de installatie oplossen, niet erna. Wij van Knullig.nl raden ook aan om even te letten op de kleur van het cv-water als je een ontluchtingsventiel opent: oranje of bruinachtig water wijst op slib. Een warmtepomp is daar gevoeliger voor dan een gasketel, dus bespreek met de installateur of er een spoeling nodig is.

7. Praktisch logistiek regelen

Dit klinkt simpel, maar hier gaat verrassend veel mis. Regel de volgende zaken:

  • Parkeerplaats vlak voor de deur, voor minimaal een grote bestelbus, de hele dag vrij.
  • Zorg dat de route van de voordeur naar de technische ruimte vrij is van obstakels.
  • Tijdelijk verwarming: in november is het koud. Als de installatie een hele dag duurt en het systeem tijdelijk uit moet, zorg dan voor een elektrische kachel op kritieke plekken.
  • Wees aanwezig of zorg voor een contactpersoon die beslissingen kan nemen over de plek van leidingen of beugels.
  • Leg een stuk tapijt of karton neer op de vloer die de monteurs moeten oversteken, want ze komen meerdere keren naar binnen en buiten.

Afrondende checklist per urgentie

Moment Actiepunt
Vóór de offerte Meterkast controleren (ampère, fases, vrije groepen)
Vóór de offerte Isolatiecheck doen en resultaat doorgeven
Vóór de offerte Radiatoren inventariseren per ruimte
Vóór de planning Opstelplaats opmeten en documenteren
Vóór de planning CV-leidingen fotograferen en schets maken
Vóór de planning Waterdruk controleren en slib signaleren
Dag voor installatie Opstelplaats volledig leegmaken
Dag voor installatie Parkeerplaats regelen
Dag voor installatie Tijdelijke verwarming klaarzetten
Dag voor installatie Vloerbescherming neerleggen

Een paar uur werk verspreid over de weken voor de installatie is meestal genoeg om de dag zelf soepel te laten verlopen. Loop de punten methodisch door, geef de installateur bij het offertegesprek al zoveel mogelijk informatie mee over je situatie, en vraag expliciet of er nog specifieke eisen gelden voor jouw type warmtepomp. Dat scheelt gedoe op de dag zelf, en voorkomt dat je achteraf voor onverwachte meerkosten staat.

Laatste artikelen in: Klussen